Yenidoğan Sarılığı Nedir?

Ebeveynlerin büyük korkularından birisi de  yenidoğan sarılığı durumudur. Zamanında doğmuş bebeklerin yaklaşık yüzde 60'ında, erken doğanların ise yaklaşık yüzde 80’inde sarılık görülür. Annelerin aklında tek soru ise yenidoğan sarılığı nasıl geçer? sorusu olur... Oysa ki çoğunlukla her bebekte görülen yenidoğan sarılığında endişelenecek bir durum yoktur... Sarılık, bilirubin adı verilen safra boyasının vücutta birikmesine bağlı olarak deri ve mukoza adı verilen vücut içi derinin sarıya boyanmasıdır. Bilirubinin vücuttan uzaklaştırılma aşamalarından birinde meydana gelen bozukluk sarılığa neden olur. Yenidoğan sarılığı bilirubin çizelgesi verilerine göre direkt bilirubinin normal değerleri 0 ile 0,4 mg / dL arasındadır. Anne karnındayken bu maddeyi kandan plasenta temizlemektedir. Bebek doğduktan sonra ise bilirubini temizleme  işlemini bebeğin karaciğeri üstlenmektedir ancak bebeğin karaciğeri henüz tam olgunlaşmadığı için bu işlemi tam olarak gerçekleştiremez ve tüm yendidoğan bebekler az ya da çok sarılığa maruz kalır. Yendioğan sarılığı değerleri bebekten bebeğe değişir.



Yenidoğan Sarılığı Türleri Nelerdir?

Yenidoğan sarılığı konusunda doğru bilinen pek çok yanlış da mevcuttur... Bebeğin üstüne sarı tülbent örtmek ya da yenidoğan sarılığı şekerli su gibi yöntemler uzmanlara göre oldukça yanlıştır... Sarılık durumunda hemen doktora başvurmanızda fayda vardır... Yenidoğan sarılığı türleri ise şöyle;

1. Fizyolojik sarılık: Henüz doğmamış bebeklerin kanındaki bilirubin maddesi fetusa bir zarar veremez çünkü plasenta aracılığı ile annenin kanına geçer ve annenin karaciğerinde işlenerek vücuttan atılır. Yenidoğan sarılıklarının bir çoğu fizyolojik sarılık denilen bebeğe bir zararı olmayan ve kendiliğinden iyileşen sarılık türüdür.

2. Anne sütü sarılığı: Anne sütü ile beslenen bebeklerde görülebilir. Bu sütle beslenen bebeklerin yüzde 15'inde bilirubin miktarı 12 mg/dl'nin üzerine çıkarken, hazır mama ile beslenen bebeklerin yüzde 4'ünde ancak bu miktarın üzerine çıktığı gözlenir. Yenidoğan sarılığı nasıl geçer? denildiğinde hastalığın genel seyri doğrultusunda doğumdan sonraki ikinci haftanın sonuna kadar bilirubin miktarı yükselir ve bunu takiben yavaş yavaş azalarak birkaç ay içinde azalır. Bu bebeklerde herhangi bir hastalık belirtisine ya da kilo sorununa rastlanmaz.

3. Patalojik sarılık: Fizyolojik ve anne sütü sarılığı nedenlerinin dışındaki tüm sarılık türleri patalojik sarılıktır. Patalojik sarılık son derece az sıklıkla görülmektedir ve fizyolojik sarılıktan daha erken veya daha geç görülür ve bilirubin düzeyi daha yüksektir.

Bazı durumlarda sarılıklar çok şiddetli olabilmektedir. Bunların en başında da bebekle anne arasında kan uyuşmazlığı gelmektedir.Kan uyuşmazlığı iki türlü olmaktadır.Birincisi RH uygunsuzluğu ikincisi ise AB uygunsuzluğudur.Bunlar patalojik sarılıklardır.Her ikisinde de kandaki alyuvarlar hızla yıkılmakta ve bunun sonucunda çok aşırı miktarda bilirubin dediğimiz bu artık madde kanda yükselerek şiddetli sarılığa neden olabilmektedir.Diğer şiddetli sarılığa neden olan durum ise diyabetik annelerin bebeklerinde görülmektedir.

Yenidoğan Sarılık Belirtileri

Yenidoğan bebeklerde genelikle sarılık yüz bölgesinden başlamaktadır.Yavaş yavaş göğüs,karın ve bacak bölgesine doğru ilerlemektedir.Bilirubin seviyesi bacaklara daha yakınsa sarılığın şiddetli olduğu söylenir fakat bu görüntü yanıltıcı olabilmektedir.Bu yüzden yenidoğan sarılık değerlerinin ölçülmesi en doğru neticeyi vermektedir.Sarılık değerlerinin arttığı bazı durumlarda bilirubin beyne de geçebilmektedir ve nörolojik bazı bulgulara neden olmaktadır.Bebekler bazen sarılık arttığında çok uyuklamakta ve emmemektedir.Sarılığın beyne geçtiği durumlarda ise bebeklerde tiz sesle ağlamalar,başını geri atmalar ve havale geçirmeye varacak kadar şiddetli nörolojik bulgular ortaya çıkabilmektedir.

Yenidoğan Sarılık Tedavisi Hakkında Her Şey

Yenidoğan sarılığı tedavisi hakkında halk arasında  çeşitli yanlış bilgiler yaygındır. Bebeğe sarı zıbın veya elbise giydirmenin, sarı örtü örtmenin ya da şekerli su içirmenin sarılığı geçireceği yönünde söylemler gerçeği yansıtmamaktadır. Böylece bu hastalığın tedavisi için en kıymetli 2-3 günün kaybına neden olmakta ve tedavi şansını kaybeden bebeğin ömür boyu sakat kalmasına sebep olmaktadır. Peki yenidoğan sarılığı nasıl geçer? dediğimizde doğumdan sonra sarardığı fark edilen bir bebeğin emmesinin iyi, kendisinin canlı olması sarılığının önemsiz olduğu anlamına gelmez. Emmesi bozulan ve vücut aktivitesi azalan bir bebeğin ise mutlaka iyi bir merkezde tedavi altına alınması gerekecektir. Bu kararı verecek olan ise çocuğun götürüldüğü sağlık kuruluşundaki uzman kişiler olacaktır.